معرفی کتاب قراردادهای اختیار معامله بر دارایی سهام فیوچرز

کتاب قراردادهای اختیار معامله ترجمه چاپ جدید کتاب “نوسانات و قیمت‌گذاری آپشن” به قلم شلدون ناتنبرگ می باشد که با وجود گذشت بیش از 25 سال از اولین انتشار آن، جزو محبوب ترین منابع کلاسیک آموزش قراردادهای آپشن (اختیار معامله) بوده و به عنوان مرجعی جامع در زمینه قیمت‌گذاری و انجام معاملات آپشن در آمریکا و اروپا بشمار می رود.

نویسنده کتاب دارای مدرک دکترای اقتصاد از دانشگاه نیویورک بوده و در حال حاضر، به عنوان مشاور ارشد سرمایه گذاری در چندین شرکت بزرگ سرمایه‌گذاری مشغول به فعالیت است. این نوشتار، با زبانی ساده و گویا و البته مثال‌های متعدد، به رمزگشایی از مفاهیم کلیدی، استراتژی‌های کاربردی و ظرافت‌های معامله با آپشن‌ها در بازار بورس اوراق بهادار و فیوچرز پرداخته و شامل مثال‌های متعدد از معاملات آپشن در دنیای واقعی است.

مخاطبان اصلی کتاب قراردادهای اختیار معامله می‌تواند؛ شامل معامله‌گران آپشن، فعالین بازارهای مالی، سرمایه‌گذاران و شرکت‌های سبد گردانی، کارگزاران بورس، مدیران مالی شرکت‌ها، شرکت‌های فعال در مبادلات بین المللی، شرکت‌های بیمه و پوشش دهنده های ریسک (هچ فاندها) و البته دانشجویان رشته های مالی باشد. جلد اول این کتاب شامل مباحث زیر است:

• فصل اول کتاب قراردادهای اختیار معامله، با عنوان قراردادهای مالی، به بررسی انواع قراردادهای مالی، روش‌های خرید و فروش، ارزش‌گذاری قرادادهای آتی، روش‌های تسویه و ساختار یکپارچه بازارهای مالی می پردازد.
• فصل دوم کتاب قراردادهای اختیار معامله، با عنوان قیمت‌گذاری آتی اختصاص به مبادله کامودیتی ها، سهام، اوراق قرضه و مشارکت، ارزهای خارجی، آپشن‌های تعریف شده در بازار سهام و بازار فیوچرز دارد. همچنین در این فصل تعاریف مقدماتی آربیتراژ، سود تخصیصی سهام و روش فروش استقراضی یا شورت سل ارائه شده‌ است.
• فصل سوم از کتاب به تشریح مشخصات قراردادهای آپشن‌ها پرداخته است که در آن مشخصات قرارداد اختیارمعامله و اجزای قیمت آپشن‌ها تشریح شده‌ است.
• فصل چهارم با عنوان سود و زیان در زمان سررسید می‌باشد و در آن نمودار ارزش آپشن‌ها معرفی شده است.
• فصل پنجم کتاب با عنوان مدل قیمت‌گذاری تئوری است که طی آن مبانی احتمالاتی و اهمیت آن بحث شده‌ است. همچنین در این فصل مباحث مقدماتی در خصوص مدل بلک-شولز را ارائه می کند.
• فصل ششم کتاب با عنوان نوسان‌پذیری (Volatility) است. نوسان‌پذیری یکی از مهمترین و البته پیچیده‌ترین مباحث در دنیای آپشن‌هاست که کمتر کتابی به خوبی کتاب حاضر توانسته به آن بپردازد. در این فصل نوسان‌پذیری و انحراف استاندارد، مقیاس زمانی نوسان‌پذیری، نوسان‌پذیری و تغییرات قیمت آپشن‌ها، اصول تفسیر داده‌های نوسان‌پذیری و ابزارهای مالی بر پایه نرخ بهره معرفی شده‌ است.
• فصل هفتم بخش نخست از نحوه اندازه‌گیری ریسک می باشد که در آن متغیرهای یونانی و نحوه اندازه‌گیری ریسک قراردادهای آپشن بخوبی تشریح شده‌ است.
• فصل هشتم پوشش ریسک مستمر یا پویا می‌باشد. این فصل مطالب بسیار ارزشمندی در خصوص نحوه پوشش دهی مستمر ریسک ارائه کرده است.
• فصل نهم به بخش دوم اندازه‌گیری ریسک اختصاص یافته است. نویسنده پس از بیان مباحثی در خصوص پوشش دهی ریسک در فصل هفتم، به مفهوم مهم ریسک بازگشته و به مولفه های ریسک و نحوه پوشش دهی آنها می پردازد. این فصل به همراه ریسک‌های مرتبه اول، متغیرهای یونانی، به ریسک‌های مرتبه دوم نیز پرداخته‌ است.
• فصل دهم مقدمه ای بر اسپردها می‌باشد. این فصل ضمن معرفی اسپرد و اهمیت ویژه آن، بحث مفصلی در خصوص اسپردها در بازار آپشن ارائه کرده است.
• فصل یازدهم اسپردهای نوسانی است. در این فصل انواع استراتژی‌های نوسانی پر کاربرد در بازار معاملات آپشن شامل استرادل، استرانگل، باترفلای، کاندور، ریشیو اسپرد، کریسمس تری، کالندر اسپرد و دیاگونال اسپردها به تفصیل بررسی شده و در خصوص تاثیرات تغییرات نرخ بهره و سود سهام پرداختی بر روی این اسپردها تحلیل جامعی انجام شده‌ است. همچنین در این فصل شامل معیارهای عملی برای انتخاب استراتژی معاملاتی مناسب و نحوه ثبت دستور خرید این اسپردها‌ است.
• فصل دوازدهم به اسپردهای بولیش و بیریش مورد کاربرد در بازارهای جهت‌دار می پردازد. در این فصل به استراتژیهای قدرتمند ریشیو اسپردهای بولیش و بیریش، کالندر و باترفلای اسپردهای بولیش و بیریش به همراه ورتیکال اسپردها پرداخته شده‌ است.
• فصل سیزدهم با عنوان ملاحظات ریسک نوشته شده است. در این فصل و در پی تعریف مفاهیم پایه و مولفه های ریسک در فصل‌های هفتم و نهم، بحث جامعی در مقوله ریسک قرادادهای آپشن ارائه شده‌ است. این فصل به بررسی ریسک ناشی از نوسان‌پذیری، مقدار قابل قبول حاشیه خطا، اثر سود تخصیصی و نرخ بهره و مشخصه های یک اسپرد مناسب می پردازد.
• فصل چهاردهم با عنوان موقعیت‌های سنتتیک یا معادل است. تکنیک های قدرتمند آموزش داده شده در این فصل، معامله‌گران را قادر می سازد بر محدودیت های موجود در بسیاری از بازارهای مالی نظیر محدوده نوسان در بازار بورس تهران و بازار های فیوچرز چیره شده و استراتژیهای معادل را جایگزین موقعیت‌های معاملاتی محدود شده نمایند. این فصل شامل موقعیت‌های معادل در بازار دارایی پایه و آپشن‌ها، استفاده از موقعیت‌های معادل در استراتژی‌های اسپرد، و استراتژیهای آیرون باترفلای و ایرون کاندو است.
• فصل پانزدهم به مفهوم بسیار مهم آربیتراژ در بازارهای مالی پرداخته است. این فصل جزو فصل‌های مهم و نقطه قوت این کتاب بشمار می‌رود و ضمن تشریح مبانی آربیتراژ، به بیان اصول پایه آربیتراژ در بازارهای مالی مختلف به ویژه آپشن می پردازد. این فصل شامل مفاهیم ارزشمند آربیتراژ در بازار فیوچرز یا آتی، بازار سهام و ریسک‌های آربیتراژ است. این فصل همچنین راهکارهای ارزشمندی برای تامین مالی بدون نیاز به استقراض ارائه می‌دهد.
• فصل شانزدهم تحت عنوان اعمال زود هنگام آپشن‌های آمریکایی می باشد. با توجه به نوع آپشن‌ها در بازار اختیار معامله ایران که همگی اروپایی هستند، مطالعه این فصل تنها به علاقه‌مندان و فعالین بازارهای خارج از ایران توصیه می‌شود. این فصل به محدوده‌های آربیتراژ، اعمال زودهنگام آپشن‌های کال و پوت و آپشن‌های تعریف شده در بازار آتی، نحوه قیمت گذاری آپشن‌های آمریکایی و ریسک‌های مرتبط با اعمال زودهنگام قراردادهای آپشن پرداخته است.
• فصل هفدهم پوشش ریسک با استفاده از قراردادهای آپشن است، که جزو مفاهیم بسیار پر کاربرد و پرطرفدار در بازارهای مالی‌ است. این فصل به استراتژیهای کال و پوت پروتکتیو، کاور رایت، کولار، استراتژیهای پیچیده پوشش ریسک، پوشش ریسک برای کاهش نوسان‌پذیری و بیمه پرتفوی و تکنیک های جمع آوری سهام بدون اثرگذاری قابل توجه بر روی روند معاملاتی دارایی پایه می پردازد.

جلد دوم این کتاب هم شامل فصل‌های توصیف مدل بلک-شولز، مدل قیمت‌گذاری عددی، نوسان‌پذیری، آنالیز موقعیت معاملاتی مرکب، قرارداد های آپشن بر شاخص‌های سهام و فیوچرز، مدل و دنیای واقعی، انحراف های نوسان پذیري و قراردادهای نوسانی می‌باشد.

درباره جمال احمدی، مترجم کتاب قراردادهای اختیار معامله

جمال احمدی، مترجم کتاب قراردادهای اختیار معامله، دانش آموخته دکتری مهندسی از دانشگاه علم و صنعت ایران می‌باشد که پس از سال‌ها فعالیت و پژوهش در حوزه مهندسی، علاقه خود را به دنیای پیچیده و پویای بازارهای مالی، به ویژه بازار مشتقات و آپشن‌ها معطوف ساخته است. تجربه نزدیک به یک دهه فعالیت در بازارهای پررقابت وال‌استریت و بازار ایران، به وی فرصت داده تا درک عمیقی از سازوکارهای این بازارها و پیچیدگی‌های معاملات آپشن کسب کند.

آشنایی با کتاب Option Volatility and Pricing, Advanced Trading Strategies and Techniques، به عنوان یکی از معتبرترین و جامعترین منابع در زمینه معاملات آپشن، در مترجم انگیزه قوی برای انتشار ترجمه کتاب برای علاقه مندان و فعالین بازارهای مالی ایران فراهم کرده است. امید است کتاب حاضر بتواند در جهت ارتقای سطح دانش فعالان بازارهای مالی ایران و توسعه این بازارها موثر واقع شده و به فعالین این حوزه کمک کند تا با آگاهی و اطمینان بیشتری در این بازار پرچالش قدم بگذارند.

گزیده ای از فهرست کتاب قراردادهای اختیار معامله

• قراردادهای مالی
• قیمت گذاری آتی یا سلف
• مشخصات قرارداد و اصطلاحات آپشن (قراردادهای اختیار معامله)
• سودوزیان در زمان سررسید
• مدل های قیمت گذاری تئوری
• نوسان پذیری
• اندازه گیری ریسک I
• پوشش ریسک دینامیک (مستمر)
• اندازه گیری ریسک II
• مقدمه ای بر اسپرد
• اسپردهای نوسانی
• اسپردهای گاوی/صعودی و خرسی/نزولی
• ملاحظات ریسک
• موقعیت های سینتتیک یا معادل
• آربیتراژ آپشن
• اعمال زود هنگام آپشن های آمریکایی
• پوشش ریسک با استفاده از آپشن ها
• سخن آخر
• اصطلاحات کاربردی
• روابط ریاضی مفید
• درباره نویسنده
• منابع